مویز
مویز و خواص شگفت انگیز آن
تیر ۸, ۱۳۹۵
دندان درد
دندان درد و روش های بهبود آن
تیر ۱۳, ۱۳۹۵
Show all
پرتوها

پرتوها شکلی از انرژی می باشند که در خلاء یا ماده منتشر می شوند. برخی از آنها دارای جرم و بعضی فاقد آن بوده و با توجه به میزان انرژی دارای قدرت نفوذ در ماده هستند.

پرتوها به دو دسته پرتوهای یون ساز و غیر یون ساز طبقه بندی می شوند.پرتوهای یون ساز پرتوهایی هستند که دارای انرژی کافی برای یونیزاسیون اتم های موجود در بافتهای موجود زنده را دارا هستند

رادیو اکتیویته

خاصیت هسته بعضی از اتم هایی است که خود به خود از آنها انرژی منتشر می شود. این انرژی معمولا به صورت پرتوهای ذره ای و یا پرتو گاما هستند.

تفسیم بندی اثرات زیست شناختی

اثرات قطعی

این اثرات معمولا زمانی بروز می کنند که پرتوگیری از یک واحد آستانه بیشتر باشد. ویژگی های اثرات قطعی عبارتند از:

الف) پیش از آنکه اثر شخصی ظاهر شود مقدار دز بایداز یک آستانه معین تجاوز کند.

ب) هر چه مقدار دز بیشتر باشد اثر آن بیشتر و نمایان تر است.

اثرات احتمالی

اثراتی هستند برای بروز آنها معمولا آستانه دز وجود ندارد؛ نظیر سرطان های مختلف وعوارضی سوء روی نسل های آینده. این اثرات همانگونه که از نامشان پیداست بصورت تصادفی پدیدار می گردند و حتی ممکن است درشخصی که در معرض تابیش پرتو ها قرار نگرفته مشاهده گردد.

عوامل مهم در حساسیت سلول نسبت به پرتو عبارتند از:

الف) قدرت تکثیر سلول     ب) مدت زمان مراحل تقسیم سلولی    ج) مرحله تقسیم سلولی هنگام برخورد پرتو با توجه به موارد فوق بافت های بدن از نظر آسیب پذیری در مقابل پرتو به دو گروه تقسیم بندی می شوند:

الف) بافتهای حساس به پرتو که عبارتند از: مغز استخوان، سلولهای جنسی، بافتهای لنفاوی، مخاط دستگاه گوارشی و گلو، اپی درم پوست و فولیکولها که عمدتا از قدرت تکثیر سلولی بالایی برخوردارند.

ب) بافتهای مقاوم به پرتو که عبارتند از: استخوان ها و بافت های استخوانی، عضلات و بافتهای عضلانی و بافت عصبی که تکثیر کمتری دارند.

اثرات زود رس و تاخیری پرتو بر انسان

پرتوگیری با دز زیاد و مدت زمان بسیار کم که در فاصله زمانی کوتاه باعث بروز اثرات زیست شناختی نظیر سرخی پوست می گردد را پرتوگیری حاد نامیده و اثرات ناشی از آن را اثرات زودرس می گویند. پرتوگیری درازمدت با دز کم که ممکن است اثرات آن بعدها مشاهده گردد را پرتوگیری مزمن و اثر ناشی از آن را اثرات تاخیری می نامند نظیر بروز سرطان

به اثرات زودرس می توان به اثرات پوستی  و اثرات عنصر خونی اشاره کرد

اثرات پوستی

سرخی ملایم) این حالت مثل سوختگی ناشی از آفتاب در پوست یک سرخی ملایم ایجاد می گردد

تاول مرطوب) التهاب و سرخی شدید پوست است که منجر به تولید تاول می گردد

مرگ سلولی) خیلی شدیدو دردناک پوست است که می توان به سوختگی درجه ۳ تشبیه کرد.

 اثرات تاخیری

اثرات ژنتیکی) پرتوگیری میتواند موجب شکستن کروموزومی شده ویا با تغییر در زنجیره dna موجب جهش زایی گردند. عواقب این تغییرات به صورت سرطان های مختلف بروز می کند.

اثرات سرطان زایی

یکی از علایم شایع اثرات تاخیری پرتوگیری ایجاد سرطان می باشد. سرطان خون، سرطان لنف، سرطان تیرویید، سرطان پستان و سرطان ریه از انواع مختلف سرطان، ناشی از پرتوگیری مزمن می باشند.

جای تبلیغ شما

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *